EHR-LAB'da Staj ve Uygulamalı Araştırma Deneyimi
Mühendislik ve Sağlık Araştırma Laboratuvarı (EHR-LAB), lisans ve lisansüstü öğrencilerine mühendislik, biyomedikal teknolojiler ve sağlık bilimlerinin kesişiminde uygulamalı, araştırma odaklı ve disiplinlerarası bir staj ortamı sunmaktadır. Staj programımızın temel amacı, öğrencilerin yalnızca laboratuvar cihazlarını tanımalarını değil; bir biyomedikal araştırmanın deney tasarımından veri toplamaya, sinyal işlemeden analize, görselleştirmeden bilimsel yorumlamaya kadar uzanan uçtan uca araştırma sürecini deneyimlemelerini sağlamaktır.

EHR-LAB'ın araştırma faaliyetleri; biyomedikal sinyal ve görüntü işleme, biyomekanik, nörofizyoloji, klinik karar sistemleri, sağlıkta yapay zekâ ve makine öğrenmesi, giyilebilir teknolojiler ve IoT, teknoloji destekli terapi ve rehabilitasyon, egzersiz biyomekaniği ve spor performansı, denge ve postüral kontrol ile yürüyüş analizi gibi birbirini tamamlayan alanları kapsamaktadır. Bu nedenle stajyerler, kendi eğitim alanları ve yürütülen projelerin gereksinimleri doğrultusunda biyomedikal mühendisliği, insan hareketi, nöromüsküler sistemler ve sağlık teknolojilerine ilişkin gerçek araştırma problemleri üzerinde çalışma fırsatı bulmaktadır.

Laboratuvardan Veriye: Uçtan Uca Araştırma
HR-LAB'daki staj yaklaşımının merkezinde “cihaz › deney › veri › sinyal işleme › analiz › bilimsel yorum” bütünlüğü bulunmaktadır. Stajyerler araştırma protokolünün anlaşılması, deney düzeneğinin kurulması, katılımcı ve cihaz hazırlığı, sensör/elektrot yerleşimi, bağlantıların kontrol edilmesi, veri kaydı, sinyal kalitesinin değerlendirilmesi ve deney sonrası verilerin düzenlenmesi gibi aşamalara araştırmacılar eşliğinde katılabilmektedir.

Bu süreçte öğrenciler; Delsys Trigno çok kanallı kablosuz yüzey elektromiyografi (sEMG), Shimmer EMG, Bertec kuvvet platformu ve CoP ölçümleri, basınç ölçüm sistemleri, MYO Armband, LPMS-B2 ve Axivity AX3 gibi giyilebilir sensörler, Wii Balance Board, BlazePod, stroboskopik görme sistemleri ve farklı araştırma projelerinde kullanılan diğer biyomedikal ölçüm teknolojileriyle çalışma deneyimi kazanabilmektedir. EHR-LAB'ın mevcut web sayfasında EMG, kuvvet/basınç ve giyilebilir hareket sensörleri ile MATLAB tabanlı analiz altyapısı da laboratuvar olanakları arasında yer almaktadır.

Laboratuvar altyapısına eklenen 16 kanallı OpenBCI EEG sistemi, özellikle nörofizyoloji ve multimodal biyosinyal araştırmaları açısından staj programının yeni çalışma alanlarından birini oluşturmaktadır. Saline tabanlı elektrot sistemiyle EEG ölçüm hazırlığı, elektrot yerleşimi, kanal ve bağlantı kontrolleri, sinyal kalitesinin gözlenmesi, kayıt prosedürleri ve temel EEG sinyal işleme yaklaşımları araştırma protokollerine bağlı olarak uygulamalı biçimde ele alınabilmektedir.

Biyomedikal Sinyal  ve Görüntü İşleme
EHR-LAB stajının önemli bileşenlerinden biri, cihaz kullanımının ötesine geçerek elde edilen ham biyomedikal verinin anlamlı bilimsel bilgiye dönüştürülmesidir. Laboratuvarın mevcut yazılım altyapısında biyomedikal sinyal analiz araçları bulunmaktadır.

Stajyerler yürütülen çalışmanın kapsamına göre sEMG, EEG, kuvvet platformu/CoP, basınç, ivmeölçer, jiroskop ve diğer sensörlerden elde edilen veriler üzerinde veri düzenleme, artefakt ve gürültü kontrolü, filtreleme, normalizasyon, zaman ve frekans alanı analizleri, özellik çıkarımı, veri görselleştirme ve temel istatistiksel değerlendirme aşamalarında görev alabilmektedir. MATLAB ortamında probleme özgü kodların geliştirilmesi teşvik edilerek öğrencilerin hazır yazılımları kullanan kişiler olmaktan çıkarak veriyi anlayan, algoritma geliştirebilen ve sonuçları sorgulayabilen araştırmacılar hâline gelmeleri hedeflenmektedir.

İleri düzey çalışmalarda elde edilen çok boyutlu biyomedikal verilerin makine öğrenmesi ve yapay zekâ yöntemleriyle analizi, farklı sensörlerden gelen verilerin birlikte değerlendirilmesi ve veri odaklı klinik/işlevsel çıkarımların araştırılması da EHR-LAB'ın çalışma alanları arasındadır. Bu yaklaşım, laboratuvarın sağlıkta yapay zekâ, makine öğrenmesi, klinik karar sistemleri, giyilebilir teknolojiler ve IoT konularındaki araştırma yönelimiyle doğrudan örtüşmektedir.

Disiplinlerarası Araştırma Kültürü
EHR-LAB'da staj, yalnızca teknik bir laboratuvar eğitimi olarak görülmemektedir. Öğrenciler; elektrik-elektronik mühendisliği, biyomedikal mühendisliği, fizyoterapi ve rehabilitasyon, spor bilimleri ve sağlık bilimleri gibi farklı disiplinlerden araştırmacılarla etkileşim kurarak aynı verinin mühendislik, fizyolojik ve klinik bakış açılarından nasıl değerlendirilebildiğini deneyimlemektedir.

Laboratuvar dışındaki saha çalışmaları da bu deneyimin önemli bir parçası olabilmektedir. Nitekim EHR-LAB'ın üniversiteler ve farklı araştırma gruplarıyla yürüttüğü faaliyetler arasında Mersin Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi ile gerçekleştirilen ortak çalışmalar da bulunmaktadır. Böylece öğrenciler kontrollü laboratuvar deneylerinin yanında gerçek saha koşullarında deney düzeneği kurma, cihazları taşıma ve hazırlama, ölçüm protokolünü uygulama, veri kalitesini izleme ve ekip koordinasyonu gibi araştırmanın pratik yönlerini de deneyimleyebilmektedir.

Stajyerlerimizden Beklediğimiz Yaklaşım EHR-LAB staj programında öğrencilerden belirli bir cihazı daha önceden profesyonel düzeyde kullanmaları beklenmemektedir. Buna karşılık öğrenmeye açıklık, merak, sorumluluk, ekip çalışmasına uyum, bilimsel etik, dikkatli veri yönetimi, problem çözme isteği ve araştırma disiplinine bağlılık programın temel beklentileridir.

Stajyerlerimizin yalnızca “ölçüm yapan” değil; neden bu sinyalin ölçüldüğünü, ölçümün nasıl güvenilir hâle getirileceğini, verinin nasıl işlendiğini ve elde edilen sonucun biyolojik/klinik olarak ne ifade edebileceğini sorgulayan bir araştırma yaklaşımı geliştirmeleri amaçlanmaktadır.

Staj Deneyimimiz EHR-LAB bünyesinde önceki dönemlerde staj yapan öğrencilerimiz bu yaklaşımın tüm aşamalarında aktif görev almıştır. Mersin Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesindeki saha uygulamalarından laboratuvarda deney düzeneklerinin sıfırdan kurulmasına; Delsys yüzey EMG & Schimmer yüzey EMG ve Bertec & WBB kuvvet platformu/CoP sistemlerinden OpenBCI Saline EEG ve MYO Armband gibi giyilebilir sensörlere kadar farklı teknolojilerin kurulması, test edilmesi ve kullanılması süreçlerine katılmışlardır.

Öğrencilerimiz yalnızca veri toplamakla kalmamış; biyomedikal sinyallerin düzenlenmesi, ön işlenmesi, analiz edilmesi ve görselleştirilmesinde görev almış, MATLAB ortamında özgün analiz kodları geliştirmiş ve elde ettikleri sonuçları veriye dayalı olarak yorumlamıştır. Bulgularını farklı disiplinlerden araştırmacılarla tartışmaları ise teknik sonuçların fizyolojik, biyomekanik ve klinik anlamlarını birlikte değerlendirebilmelerine olanak sağlamıştır.

Bu uçtan uca süreç sayesinde öğrencilerimizin biyomedikal ölçüm sistemleri, sensör teknolojileri, deneysel araştırma, programlama, sinyal işleme ve veri analizi konularındaki teknik yetkinliklerinin yanı sıra bilimsel iletişim, eleştirel düşünme, problem çözme ve disiplinlerarası ekip çalışması becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

EHR-LAB'da stajı, yalnızca bir zorunlu staj döneminden ziyade öğrencinin “ölçümden bilimsel sonuca” uzanan gerçek bir araştırma sürecinin parçası olduğu uygulamalı bir araştırmacı yetiştirme deneyimi olarak görüyoruz.